تغذیه با کیک پروتئینی جانشین گرده و اثر آن در رشد کلنی های زنبور عسل

مواد مورد استفاده در جیره و میزان ترکیبات آنمواد مورد استفاده در این جیره که برای تهیه ده عدد کیک1400 گرمی برای مصرف سالانه 10 کندوی زنبور عسل (هر کندو در سه مرحله ؛مرحله اول تغذیه با کیک 550 گرمی ،مرحله دوم تغذیه با کیک 350 گرمی و مرحله سوم تغذیه با کیک 500 گرمی )می باشد در جدول شماره1 معرفی می شود.

جدول شماره یک :مواد مورد نیاز برای تهیه 10 عدد کیک 1400 گرمی برای ده کندو برای تغذیه در سه مرحله (مرحله اول:کیک 550 گرمی ،مرحله دوم:کیک 350 گرمی ،مرحله سوم:کیک 500 گرمی)

لازم به توضیح است که کلیه مواد جامد مورد استفاده باید توسط آسیاب به صورت کاملاپودر یا آرد در آمده واز الک های نیم میلی لیتری گذرانده شود تا بتواند مورد استفاده زنبور عسل قرار گیرد .کنجاله سویا در اکثر فروشگاهای عرضه موادخوراکی دام و طیور و حتی سوپر مارکت ها وجود دارد که پس از تهیه باید به صورت کاملا پودر در آمده و در تهیه کیک ها مصرف شود .پروتئین تک یاخته ای (مخمر)پروتئین تخمیری حاصله از تخمیر ملاس است که توسط شرکت پروتک لرستان ساخته شده و بیشتر در تغذیه طیور مصرف می شود این ماده نیز در فروشگاه های عرضه خوراک دام وطیور وجود دارد که پس از تهیه باید به صورت کاملا پودر در آورده شده و سپس در تهیه کیک مصرف شود.این ماده بر حسب نوع فرایند دارای 45 تا50 درصد پروتئین بوده و حاوی اسیدهای آمینه ضروری ، انواع ویتامین ها و مواد اساسی رشد بافت ها و عضلات می باشد .ویتامین ها ی اصلی آن شامل تیامین،ریبوفلاوین ،نیاسین ،پیریدوکسین ،اسید پانتوتنیک و اسید فولیک می باشد .علاوه براین حاوی انواع مواد معدنی ضروری برای رشد نظیرپتاسیم ،فسفر،کلسیم ،منیزیم،گوگرد،سدیم،روی،آهن،مس،سرب منگنز وید می باشد این ماده از نظر مواد مغذی در حد پودر ماهی است.شیرخشک کم چربی به راحتی قابل دسترس بوده و تهیه زرده تخم مرغ به این صورت است که باید تخم مرغ در آب پخته شود سپس زرده های پخته شده جدا و خشک شود و پس از پودر شدن مورد استفاده قرار گیرد.

نحوه مخلوط کردن و تهیه کیک جانشین گرده در هر مرحله

1-ابتدا پودر شکر را دقیق به اندازه ذکر شده در ترکیب هر مرحله غذایی،وزن کرده و در یک ظرف می ریزیم.

2-پودر کنجاله سویا را به میزان تعیین شده در هر مرحله ،پس از توزین در ظرف ریخته و با پودر شکر مخلوط می کنیم.

3-سپس از پودر پروتئین تک یاخته ای،اکسی تتراسیکلین،شیر خشک کم چربی و پودر زرده تخم مرغ دقیق به میزان تعیین شده در هر مرحله به مخلوط (پودر کنجاله سویا و شکر )داخل ظرف اضافه کرده و کاملا مخلوط می کنیم.

4-در دیگ بزرگی میزان آب توصیه شده در هر مرحله را 60-80 درجه سانتیگراد حرارت داده و عسل وسرکه (به اندازه تعیین شده)را به آن اضافه می کنیم.

5-پودر آماده شده در داخل ظرف را کم کم به آب گرم شده داخل دیگ اضافه کرده و مرتب به هم میزنیم تا کیک آماده شود.پس از ریخته شدن ، به میزان تعیین شده در هر مرحله وزن شده و در بشقاب های پلاستیکی لبه دار که کاغذ مومی سوراخ دار درداخل آن پهن شده ریخته می شودتا قالب بگیرد .سپس آن را با کاغذ مومی سوراخ دار از داخل بشقاب درآورده و زیر درکندو روی قاب ها می گذاریم تا به تدریج مورد مصرف زنبوران قرار گیرد . لازم به ذکر است که در مرحله اول تغذیه که در اوایل پاییز انجام می شود و هوا تقریباٌ سرد شده و کندوهای دارای پوشش برزنتی بر روی قاب ها می باشند بایدکیک زیر پوشش برزنتی بر روی قاب ها گذاشته شود.درزمان تهیه کیک باید دقت لازم به عمل آمده و پخت تا آن جا ادامه پیدا کند که کیک ها رنگ و بوی خود را حفظ کرده و تقریباٌ زردمتمایل به قهوه ای بوده ،حالت خمیری داشته و شکل خود را حفظ کنند.در ضمن باید دقت شود که کیک ها زیاد سفت نشودند که در آن صورت زنبورها قادر به مصرف آن نخواهند بود.

نحوه مصرف و تغذیه کیک جانشین گرده :کیک های جانشین گرده معمولا در ایام کمبود یا عدم وجود گرده گل در طبیعت برای تغذیه تحریکی کلنی ها تهیه و در اختیارآنها قرار داده می شود. جیره فوق پس از تهیه به صورت کیک های پخته شده در اوزان 550 گرمی (مرحله اول تغذیه در اوایل آبان ماه )،350 گرمی (مرحله دوم تغذیه در اولین روز آفتابی نیمه اسفند ماه) و 500 گرمی (مرحله سوم تغذیه پانزده روز بعد از دومین تغذیه) برای هر کندو به صورتی که قبلا ذکر شد روی کاغذ مومی سوراخ دار بر روی قاب ها در زیردرکندوگذاشته می شود . زنبورها بلافاصله به طرف کیک جلب شده و از زیر کیک از لابه لای قاب ها از محل سوراخ کاغذ مومی شروع به خوردن کیک کرده و آن را از وسط ،سوراخ می کنند و هم از کناره های کیک و هم از وسط مرتب از آن تغذیه کرده و در عرض چند روز کل کیک مورد استفاده قرار می گیرد بنابراین میزان کیک جانشین گرده برای تغذیه تحریکی کلنی ها برای هر کندو در سال سه کیک جمع به وزن 1400 گرم می باشد . لازم به ذکر است که همراه این کیک ها تغذیه با شربت شکر به نسبت 2 شکر و 1 آب در اوایل پاییز (بعد از برداشت عسل)برای ذخیره سازی کلنی ها و به نسبت 1 شکر و 1 آب در اوایل بهار (قبل از باز شدن اولین گل های شهدزا )برای تحریک ملکه به تخم گذاری بیشتر و تقویت کلنی ها ضروری است.

مزایا و ویژگی ها ی این جیره

1-افزایش جمعیت کلنی به میزان حدود5/1 برابر کلنی ها ی گروه شاهد در اوایل بهار.

2- افزایش تعداد نوزادان پرورش یافته به میزان حدود 5/1 برابر کلنی ها گروه شاهددر اوایل بهار.

3-خوش خوراکی این جیره بیشتر از سایر جیره ها بوده،به طوری که مصرف آن توسط زنبورداران حدود 5/1 برابر کم مصرف ترین جیره بوده است.

4-مصرف غذای زمستانی در کلنی ها تغذیه شده بااین جیره نسبت به کلنی های گروه شاهدو اکثریت جیره های دیگر کمتر بوده است.

5- نداشتن هیچ گونه تلفات زمستانی .

6-دوام و پایداری کلنی های مصرف کننده این جیره در بهار حدود 70 در صد بوده است و یا به عبارتی دیگرتعداد کلنی های پایدار مصرف کننده این جیره 3/2 برابر تعداد کلنی های پایدار گروه شاهد بوده است.

این تحقیق لزوم استفاده از کیک های تغذیه ای برای تاٌمین مواد پروتئینی و چربی و سایر مواد مورد نیاز کلنی ها را نشان داد.

بر اساس نتایج حاصله جیره جانشین گرده با پودر کنجاله سویا برای تغذیه تحریکی معرفی می شود که باید زنبورداران برای قوی کردن کلنی های خود در فصول کمبود گرده طبق فرمول پیشنهادی مواد آن را تهیه و بعد از پخت به صورت کیک های تغذیه ای در اختیار کلنی ها قرار بدهند .

مقدار کل کیک پیشنهادی برای تغذیه تحریکی سالا نه هر کلنی 1400 گرم می باشد که باید در سه مرحله در اختیار کلنی ها قرار بگیرد.

براساس تحقیقی از :مهندس سید داود جواهری ،دکتر غلامحسین طهماسبی،

دکتر سید میر هادی:اعضای هیاٌت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور

گرد آورنده: واحد پرورش زنبور عسل

معاونت بهبود تولیدات دامی استان کردستان